Mei 2: ATKV-Bôrdienghuis, Wellington.
Tema:Suid-Afrika se kernwapenprogram: feite of fiksie.
Spreker: Lydia von Wielligh-Steyn.
Die FilosofieKafee® skep 'n gasvrye omgewing waar aktuele onderwerpe onbevange bespreek word. Ons poog om gesprek oop te beur, en vooroordele te eien. Iedereen is welkom om met nuwe idees te verlei én kwessies aan te durf! Hierdie oop gesprek is standhoudend elke maand sedert 1998. Die volgende gesprek is Vrydagaand 2 Mei, in Wellington. Voorstelle oor temas en sprekers kan direk gestuur word na Lamé Ebersöhn by oopgesprek@filosofiekafee.co.za.
In Achieving Our Country: Leftist Thought in 20th Century America het die filosoof Richard Rorty in 1998 die opkoms van ’n figuur soos Trump voorspel:
“Members of labor unions, and unorganized unskilled workers, will sooner or later realize that their government is not even trying to prevent wages from sinking or to prevent jobs from being exported. Around the same time, they will realize that suburban white-collar workers — themselves desperately afraid of being downsized — are not going to let themselves be taxed to provide social benefits for anyone else.
“At that point, something will crack. The nonsuburban electorate will decide that the system has failed and start looking for a strongman to vote for — someone willing to assure them that, once he is elected, the smug bureaucrats, tricky lawyers, overpaid bond salesmen, and postmodernist professors will no longer be calling the shots.”
Rorty het in dié boek daarop gewys dat die Left in Amerika gedurende die 60’s in twee kampe verdeel geraak het: die sogenaamdle “reformist left” en die “cultural left”.
Eersgenoemde het gefokus op die poging om menslike gierigheid aan bande te lê. Daardie “reformist left” het in Amerika vir Rooseveldt se New Deal, vakbonde, die 40-uur-werksweek en ’n vorm van welsynstaat gesorg. Die klem was op ‘n herverdeling van rykdom ná die 2de Wêreldoorlog en op die vermindering van ongelykheid. Hierby het die werkersklas en middelklas gebaat.
Die “cultural left” se fokus was op die vermindering van menslike wreedheid en diskriminasie. Die doel was groter sosiale geregtigheid en die gevolge was identiteitspolitiek en ‘n meer inklusiewe elite. Hierdie stroming het met politieke korrektheid gepaard gegaan het en later sinoniem geword met wokeness, waaarby die werkersklas min gebaat het.
Met Rorty se gedagtes as vertrekpunt spekuleer Danie Marais oor die rol wat die strategie van linkse politici en aktiviste van die afgelope dekade in Trump se verkiesing en ’n wêreldwye swaai na regs gespeel het. Is daar nog ’n linkse alternatief tot die neoliberale orde wat floreer onder tegnokrate, binêre denke en die opbloei van etniese nasionalisme?
Danie Marais is in Kimberley gebore en het grootgeword in Pretoria. Hy studeer aan die Universiteit Stellenbosch en die Carl van Ossietsky Universiteit van Oldenburg. Marais het nege jaar in Noord-Duitsland gebly en woon die afgelope tien jaar in Stellenbosch saam met sy vrou, Carine, hul twee kinders, Lea en Sam, en twee (soms drie) katte.
IEDEREEN IS WELKOM!
Twee GRATIS kaartjies vir nuwelinge of studente.
Wie weet waar die Willelinge woon? - Louise du Toit
Vir ons gesprek sal Louise kortliks ondersoek instel na die idee van ‘wild’ soos vervat in ‘wildheid’, ‘wildwees’, ‘wildernis’. Die betekenis van die konsep, gewoonlik gekontrasteer met idees soos makheid, bruikbaarheid, gebreek of ingebreek wees, gekultiveer, gedomestikeer, beskaaf en ge-“potty train”, is op sigself al interessant. Maar dan is daar ook die singewende idees daaragter: ons dink tog meestal daar bestaan so iets soos ‘suiwer’ wilde dinge (‘willelinge’!), maar dis nogal moeilik om hulle aan te dui. Of is wildheid eerder teenwoordig oral waar daar lewe is? Maar hoe onderskei ons dan in verskillende lewensvorme tussen hulle wilde en hulle mak kante? Hoe mak is die mens? Ek beoog om aansluiting te vind by Frans de Waal (Primates and Philosophers), Mark Rowlands (The Philosopher and the Wolf), Richard Louv (Last Child in the Woods) en Aldo Leopold (A Sand County Almanac and Sketches Here and There).
“My ma het gegló aan vakansie hou, soos aan min ander dinge. Op die dag wat die skool sluit, moet die kar gepak word en die volgende oggend 3uur vertrek ons met die kombi, skaaphond en vier kinders op vakansie. Kinders word sommer so slaap-slaap in die kar gelaai en word eers wakker as die son oor die Karoo opkom. Somervakansies was by die Breërivermond en wintervakansies was kamp in Kimberley se bosveld. Duisende ure van my grootwordjare het ek die getye, sandbanke, visse, krewels, seegrasse en krappe van die riviermonding en die kliprandjies, kittels, en dongas van die bosveld vry verken. Ek dink my vesels, harsings en alles, is híérvan gemaak."
Louise du Toit is professor in filosofie aan Stellenbosch Universiteit.
IEDEREEN IS WELKOM!
TWEE GRATIS KAARTJIES AAN NUWELINGE TOT DIE GESPREK.
Hoe kan die rewolusionêre moment, die moment van oorsprong, en vernuwing behoue bly? Hoe kan die grondwet as ‘n ruimtelike (spatial) begrip bedink word? Wat is die rol van interpretasie?
Die vier hoofbenaderings ten opsigte van die grondwet word omskryf.
'n Gesprek word dan gelei oor die grense van grondwetlikheid teen die agtergrond van drie spesifieke denkers/skrywers:
- Hannah Arendt se besinning, teen die agtergrond van die Amerikaanse Verklaring van Onafhanklikheid (Declaration of Independence), oor begin (beginning), oorsprong (foundation) en aanvulling (augmentation).
- Drucilla Cornell se vertaling van dekonstruksie as die ‘filosofie van die grens’ en die implikasies wat dit vir interpretasie tot gevolg het.
- Die Italiaanse skrywer, Elena Ferrante, se omgaan met die ontbinding (dissolution) en oplossing (dissolving) van, maar ook herkonstruksie van grense.
Deur die grondwet as ‘n ruimte te lees, word moontlikhede vir voortdurende dekonstruksie en herkonstruksie geskep. ‘n Temporale lees verwerp ‘n metafisika van teenwoordigheid en skep ‘n toekoms wat altyd nog moet kom.
Prof Karin van Marle is tans navorsingsgenoot by die Universiteit van die Wes-Kaap
IEDEREEN WELKOM!
TERUGBERIG: Brein. Wie is jy dan mens..... - Wilhelm Jordaan
Kortweg wil ek dit noem: Die mens as beliggaamde bewussyn.
Wat dit op neerkom, is dat die essensie van die mens nie te vind is ín die brein nie, maar in die mens as persoon, ‘n totaliteit, ‘n gehele eenheid wat ten dele kenbaar word deur die allesgelyktydigheid van fisiese (brein) en bewussynsfunksies.
Dié eenheid word vervat in die begrip beliggaamde bewussyn, of soos die filosoof Maurice Merleau-Ponty sê, “die self as beliggaamde subjektiwiteit”; met intensionaliteit wat beteken jy as mens is altyd op iets gerig, hoe trivaal dit ook al mag voorkom.
Volledige teks by hierdie skakel:
Wilhelm Jordaan.
Met die koms van neurowetenskap oor brein en bewussyn het die eeue oue, en steeds onopgeloste, liggaam-gees-probleem verdiep.
In hierdie gesprek gaan Wilhelm die reduksionistiese opvattings in die titel kortliks prakties (nie diep-filosofies nie!) bekyk en spekuleer oor ‘n werkbare alternatief; ‘n ander manier van wees. Daarmee saam kom belangrike, selfs opwindende, implikasies vir lewenswerklike dinge soos moraliteit en spiritualiteit.
Wilhelm Jordaan studeer voorgraads aan die Universiteit van die Vrystaat en nagraads aan die Universiteit van Stellenbosch en UNISA. Ná ‘n aantal jare as joernalis by Volksblad in Bloemfontein, Welkom en Klerksdorp word hy in 1969 lektor in sielkunde aan UNISA waar hy later hoof van die departement sielkunde, visedekaan (Fakulteit Lettere) en lid van die Unisaraad was.
WAARMEE HOU HY HOM TANS BESIG?
“Lank-lank gelede, byna soos in ‘n sprokie, moes ek ‘n intreerede by Unisa hou. My onderwerp was ‘n Grammatika vir Menskunde. Dit het gegaan oor hoe die sielkunde kan baat deur interdissiplinêre samewerking, byvoorbeeld tussen sielkunde, teologie, letterkunde en filosofie. In my akademiese loopbaan was dié tema vooropgestel en die rubrieke wat ek sedert 1987 vir Afrikaanse koerante skryf, is ‘n voortsetting daarvan. Die projek kom nie klaar nie. Jy kan maar sê ek werk nog steeds aan ‘n onvoltooide én onvoltooibare grammatika vir menskunde.
Daarnaas hou ek van lees oor alles en nog wat, vuurmaak, vleisbraai, kyk na die sterre, tuinmaak, reis na stil beskutte plekke, gesels met my geliefde, wanneer ek kan klets met my kinders en kleinkinders en praatjies maak vir die vaak – soos vanaand. "
IEDEREEN WELKOM !
TOEGANG: R140 pp sluit ’n glasie wyn in!
Pizza, soetgoed en koffie is ekstra beskikbaar.
Bespreek asb by Lamé 0828951139 of oopgesprek@filosofiekafee.co.za
en betaal met dié datum W03/05 en jou naam by hierdie portaal:
http://pay.yoco.com/filosofiekafee
“Kan kommersialisering biodiversiteit beskerm?” – Elise Tempelhoff.
Die biodiversiteits-ekonomie beoog om die hele bewaringlandskap van SA radikaal te verander. Kommentaar oor die voorgestelde wetgewing moet gelewer word teen 12 April en dit is noodsaaklik dat almal wat SA lief het en ons land respekteer, daarop kommentaar moet lewer. Afskrifte van die Witskrif sal beskikbaar wees.
Elise Tempelhoff werk die afgelope 14 jaar as spesialis omgewingsjoernalis by Media24, veral bekend vir haar indringende ondersoeke oor die wyse waarop Suid-Afrikaanse maatskappye ons omgewingswetgewing toepas, al dan nie en hoe dit menseregte raak. Sy skryf oor die handel met plante, wild en wildprodukte, asook oor water en die invloed van mynbou op die omgewing. Tans ondersoek sy Operasie Phakisa, veral invloed van die uitgebreide soektog na olie en gas in die Suid-Afrikaanse oseaan op die mariene ekologie. Elise het reeds twee keer die SAB prys vir omgewingsjoernalistiek ontvang en is in 2009 ook met die FAK se HB-Thom prys vir joernalistiek vereer, asook in 2010 'n merieteprys vir omgewingsjoernalistiek ontvang vir onthullings oor die Aurora-sage by die Grootvleimyn en in 2016 die SANParke omgewingsprys, die Koedoe-toekenning, vir haar bydrae tot omgewingsbewaring ontvang.
Iedereen welkom!
Datum: Saterdagoggend 6 April 2024
Tyd: Vanaf 09:00.
Plek: Pronk, Greenlyn Village, Menlo Park, Pretoria
Toegang: R190pp. Ontbyt en koffie/tee/sap ingesluit.
Bespreek vroegtydig by +27(0)828951139 / oopgesprek@filosofiekafee.co.za en betaal asb met dié datum P06/04 en jou naam by hierdie portaal: